2. Sınıf 4’er Ritmik Sayma: 40’a Kadar Çalışma
4’er ritmik sayma sırası 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40’tır. Her yeni sayıya ulaşmak için bir öncekine 4 ekleriz. Geriye sayarken ise her adımda 4 çıkarırız.
Bu çalışmayı 40’a kadar tutuyoruz. Uzun listeyi bir kerede söylemek yerine önce dörtlü grupları görecek, sonra sıra içinden başlayacak ve en sonunda eksik sayıları tamamlayacağız. Diğer aralıkları görmek için ritmik sayma tablolarını kullanabilirsiniz.
Dörtlü gruplar yapalım
Kâğıda dört nokta çizin ve çevrelerini kapatın. Yanına aynı büyüklükte bir grup daha ekleyin. İlk grupta 4, iki grubun toplamında 8 nokta var. Üçüncü grup eklendiğinde 12 oluyor.
Grup sayısıyla toplamı ayrı sorun. “Kaç grup var?” sorusuna 3, “Toplam kaç nokta var?” sorusuna 12 cevabı gelir. Çocuk bu iki sayıyı karıştırırsa her grubun altına sıra numarası, tüm grupların altına toplamı yazabilirsiniz.
Bir dörtlü grup daha eklemek, toplamın dört artması demektir. Sıranın neden 12’den 16’ya gittiğini çizimde görebiliriz.
İleriye ve geriye sayma tablosu
| Yön | Sayılar |
|---|---|
| İleri | 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40 |
| Geri | 40, 36, 32, 28, 24, 20, 16, 12, 8, 4, 0 |
Geriye sayma satırında 0’a kadar devam ettik. 4’ten bir dörtlü grup daha çıkarınca 0 kalır. İleri satıra isterseniz başlangıç olarak 0 da ekleyebilirsiniz; adım büyüklüğü yine dört olur.
Tabloyu okurken sayıları parmakla takip edin. Bir sayıyı atladığınızda yan yana gelen iki sayı arasındaki farkı kontrol edin. 20’den 28’e atlamak dört değil, sekiz eklemek olur.
28’den 32’ye geçerken
Onluk değiştiği için 28 + 4 işlemi karışabilir. Dördü iki ve iki olarak ayırın. 28’e önce 2 ekleyince 30, sonra kalan 2’yi ekleyince 32 olur.
Geriye giderken aynı yolu tersine kullanabilirsiniz: 32’den 2 çıkarıp 30’a, iki daha çıkarıp 28’e gelirsiniz. Böylece ileri ve geri sayma iki ayrı ezber listesi olmaktan çıkar; aynı adımların ters yönleri olarak görülebilir.
Çocuk 28’den sonra 30 diyorsa, dördün yalnızca ikisini eklemiş olabilir. “Dört ekleyecektik, iki ekledik. Kaç kaldı?” diye sorun.
Her defasında 4’ten başlamak gerekir mi?
Hayır. Örneğin “16’dan başlayıp 40’a kadar dörder say” dediğimizde 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40 diye ilerleriz. Başlangıç sayısı bize verilmiştir.
“40’tan geriye sayarken 24’ten hemen önce ne söylersin?” sorusunda ise cevap 28’dir. “Önce” kelimesi sayma yönüne göre okunur. Sayıları küçükten büyüğe sıraladığımız başka bir soruda 24’ün önceki katı 20 olurdu. Sorunun yönünü açık söylemek bu belirsizliği önler.
Boşlukları tamamla
- 4, 8, …, 16, 20
- 12, 16, …, 24, 28
- 20, 24, 28, …, 36
- 28, 32, …, 40
- 40, 36, …, 28, 24
- 24, …, 16, 12, 8
- 16, 12, 8, …, 0
- 8, …, 16, …, 24
Yanlış sayıyı ve çözümünü bul
- 4, 8, 12, 18, 20 dizisinde hangi sayı yanlış?
- 40, 36, 30, 28, 24 dizisinde hangi sayı yanlış?
- Her kutuya dört kalem koyuyoruz. Beş kutuda kaç kalem olur?
- 28’den başlayıp iki kez dörder ilerlersek hangi sayıya ulaşırız?
Cevaplar
- 12. 2) 20. 3) 32. 4) 36. 5) 32. 6) 20. 7) 4. 8) 12 ve 20. 9) 18 yerine 16. 10) 30 yerine 32. 11) 20 kalem. 12) 36; önce 32, sonra 36.
Dörder saymadan çarpmaya geçiş
Beş kutunun her birinde dört kalem olduğunda 4 + 4 + 4 + 4 + 4 = 20 yazarız. Aynı toplam 5 × 4 = 20 biçiminde gösterilebilir. 4’ler çarpım tablosunda bu sonuçları yeniden görebilirsiniz.
Çalışmayı bitirirken çocuktan tabloya bakmadan 20’den başlayıp üç sayı daha söylemesini isteyin. Ardından 32’den 20’ye geri dönsün. Takılırsa bütün listeyi baştan okutmak yerine yalnızca takıldığı aralıkta dört ekleme veya çıkarma çalışın.