3. Sınıf Metre ve Santimetre: Çözümlü Problemler
1 metre 100 santimetredir. Bu nedenle 2 metre 200 santimetre, 2 metre 35 santimetre ise 235 santimetre eder. Metreyi santimetreye çevirirken aynı uzunluğu daha küçük birimlerle ifade ederiz; nesnenin boyu değişmez.
Çocuk 2 m 35 cm’yi 235 yerine 37 cm yazıyorsa farklı birimleri doğrudan toplamış olabilir. Önce iki metrenin içindeki santimetreleri bulmak gerekir. Sonra kalan 35 santimetreyi ekleriz.
Bir metrenin içinde kaç küçük aralık var?
Bir mezurayı 0’dan 100 santimetreye kadar açın. Bu uzunluk bir metredir. Üzerinde 100 tane bir santimetrelik aralık vardır.
Cetvelde çizgileri değil, çizgiler arasındaki mesafeleri saydığımızı gösterin. Kalem 0 çizgisinden başlayıp 12 çizgisinde bitiyorsa uzunluğu 12 cm’dir. Kalemi cetvelin fiziksel kenarına dayamak her zaman doğru olmaz; bazı cetvellerde kenarla 0 arasında boşluk bulunur.
Ölçmeye 3 cm çizgisinden başlayıp 11 cm çizgisinde biten bir nesnenin uzunluğu da 11 cm değildir. İki uç arasındaki farkı buluruz: 11 − 3 = 8 cm.
Metreyi santimetreye çevirelim
Üç metrelik bir kurdele düşünün. Her metre 100 cm olduğundan 100 + 100 + 100 = 300 cm olur.
3 m 20 cm’de ise bu uzunluğa 20 cm daha eklenir: 300 + 20 = 320 cm. İşlemi iki adımda yazmak, birimleri birbirine karıştırmayı azaltır.
| Uzunluk | Santimetre karşılığı |
|---|---|
| 1 m 8 cm | 108 cm |
| 2 m 5 cm | 205 cm |
| 3 m 40 cm | 340 cm |
| 4 m | 400 cm |
Özellikle 1 m 8 cm örneğinde aradaki sıfıra dikkat edin. Sekiz santimetreyi seksen santimetreye çevirmiyoruz. 100’ün üzerine 8 ekliyoruz.
Santimetreyi metre ve santimetre olarak yazalım
275 cm’nin içinde iki tam yüzlük santimetre grubu vardır. Bunlar 2 metre eder. Geriye 75 cm kalır. Dolayısıyla 275 cm = 2 m 75 cm.
306 cm için üç metre ve altı santimetre deriz. 360 cm ise üç metre altmış santimetredir. Rakamlar benzer olsa da kalan santimetre miktarı farklıdır.
Bu düzeyde ondalık sayı kullanmadan metre ve santimetreyi birlikte yazabiliriz. 250 cm’yi “2 m 50 cm” olarak ifade etmek hem açık hem de yapılan gruplandırmayı gösterir.
Çözümlü problem: kurdeleden parça kesme
Problem: 2 metre kurdelenin 65 santimetresi kullanılıyor. Kaç santimetre kurdele kalır?
Önce bütün miktarları santimetreye çevirelim: 2 m = 200 cm. Sonra çıkaralım: 200 − 65 = 135 cm. Cevap 135 santimetredir. İstenirse 1 metre 35 santimetre diye de yazılabilir.
Burada 2’den 65 çıkarmaya çalışmak doğru olmaz. 2, metreyi; 65, santimetreyi gösteriyor. İşlem yapmadan önce birimleri eşitlemek gerekir.
Çözümlü problem: iki uzunluğu karşılaştırma
Problem: Bir ip 1 m 25 cm, diğeri 95 cm. Uzun olan ip kaç santimetre daha uzundur?
İlk ip 125 cm’dir. İki uzunluğun farkı 125 − 95 = 30 cm olur. “Kaç daha uzun?” sorusu iki ipin toplamını istemez; aralarındaki farkı sorar.
Birlikte kontrol etmek için kısa ipin ucuna 30 cm eklenmiş gibi düşünün. 95 + 30 = 125 olduğundan iki uzunluk eşitlenir.
Alıştırmalar
- 5 m kaç cm’dir?
- 1 m 7 cm kaç cm’dir?
- 428 cm’yi metre ve santimetre olarak yaz.
- 2 m 15 cm mi, 205 cm mi daha uzundur?
- 3 m ipin 120 cm’si kesilirse kaç cm kalır?
- 85 cm ve 75 cm uzunluğundaki iki şerit uç uca ekleniyor. Toplam kaç cm olur?
- Cetvelde 4 cm’den 13 cm’ye uzanan bir kalem kaç cm’dir?
- 190 cm’ye kaç cm eklenirse 2 m olur?
Cevaplar: 1) 500 cm. 2) 107 cm. 3) 4 m 28 cm. 4) 2 m 15 cm, yani 215 cm. 5) 180 cm. 6) 160 cm. 7) 9 cm. 8) 10 cm.
Son olarak bir masa kenarını ölçmeden önce tahmin edin, ardından mezurayla kontrol edin. Tahmin ile ölçüm farklı çıkabilir. Farkın nedenini konuşmak, metre ve santimetrenin günlük hayattaki büyüklüğünü tanımaya yardım eder.